Heeft een hoogbegaafd kind altijd uitdaging nodig?

Veel mensen denken dat ieder begaafd kind altijd extra uitdaging nodig heeft. Denk aan een plusklas, extra lesmateriaal of verrijking. Maar is dat nou altijd nodig? Beluister de podcast of lees hieronder verder.

Waarom verrijkingsmateriaal voor een hoogbegaafd kind?

Van extra (les)materiaal kan je kind groeien en bloeien. Hoogbegaafde kinderen hebben een soort leerhonger. Door het extra materiaal voel je kind zich zo meer gehoord. Die ‘honger’ wordt dan gestild door de extra of moeilijkere materialen. Maar sommige kinderen zijn zo angstig om moeilijkere dingen te doen. Ze denken dan al snel: dit kan ik niet en dit doe ik niet.

Je ziet dan ook dat zo’n kind niet presteert naar zijn eigen vermogen. Hij of zij gaat dus onderpresteren. Soms denken leerkrachten/ouders: we geven het kind alsnog extra werk en dan gaat het op een gegeven moment wel beter. Toch werkt dit niet bij ieder kind.

Je hoogbegaafde kind is bang om niet aan de verwachtingen te doen

In deze blog heb ik het over het zogenaamde aangepaste succesvolle kind. Dit type begaafd kind zou meer kunnen. Maar ze passen zich aan naar het niveau in de klas. Ze leveren dus goede prestaties, maar niet naar eigen vermogen. Dan spreken we van onderpresteren.

⁠Dit kind wil ‘succesvol’ blijven. Hij of zij wil dat mensen zien dat het hem of haar altijd lukt. Als je moeilijker werk krijgt, dan is er een kans dat je niet meer succesvol bent. En daar komen angsten bij kijken: Want wat zouden mensen wel niet van me denken? Ze zullen me wel dom vinden.

Deze kinderen vermijden risico’s en zoeken veel bevestiging. Je ziet ook vaak dat ze echte pleasers zijn. Ze kijken veel naar anderen en doen alles om de ouders/leerkrachten naar hun zin te maken.

Dit kind vindt het dus helemaal niet fijn om die extra verdieping of uitdaging te krijgen. Hij of zij zet zich ervanaf. Hij of zij gaat bijvoorbeeld heel langzaam werken, zodat ze geen tijd hebben voor het extra werk. Het betekent niet direct dat je kind het extra werk niet wil doen. Maar hij of zij is bang om fouten te maken of niet aan de verwachtingen te kunnen voldoen; hij of zij wil succesvol blijven.

Hoe geef je dit hoogbegaafde kind extra verrijking?

Je hebt de comfortzone, lefzone en gevarenzone.

Normaal zitten we in onze comfortzone. Hier hoeven we niet veel moeite te doen. Het is lekker comfortabel. Alleen is het niet altijd goed. Op een gegeven moment wordt het saai en wil je meer doen. Je wilt je ontwikkelen en je hersenen prikkelen.

Je gaat naar je lefzone. Sommige mensen pakken dat met gemak aan. Ze zijn niet bang om fouten te maken en gaan er gewoon voor. Het aangepaste kind wil niet naar de lefzone. Hij of zij wil veilig en comfortabel blijven. Want dan weet het kind dat het voldoet aan de verwachtingen.

Als je dit kind dus in die lefzone duwt dan levert dit veel stress op. Hij/zij raakt dan in de gevarenzone. En dat willen we niet.

Hoogbegaafde kinderen willen wel uitdaging

Toch willen deze kinderen wel gestretcht worden. Dus kunnen we zorgen dat hij/zij nét buiten die comfortzone gaat. Dat de opdracht maar een heel klein beetje moeilijker is. Zo doet hij of zij succeservaringen op. Vanuit daar ga je weer een stukje verder. Eigenlijk daag je het kind zo uit in muizenstapjes.

Bespreek dit ook steeds met je kind: hoe was dit voor je? Hoe meer succeservaringen je kind opdoet, hoe grotere stappen hij of zij durft te nemen.

Wat als je kind een fout maakt en hij/zij geen verrijking meer wil?

Het kan natuurlijk ook gebeuren dat er iets fout gaat. Daar leert je kind alleen maar van. Maar daar kan hij of zij best van slag door raken. Misschien wordt je kind ook opstandig tegenover de opdrachten. Juist ook dan is het belangrijk om het gesprek aan te gaan.

Zeg dan niet: “Ah joh, klein foutje. Kan gebeuren.” Maar ga in op wat er bij je kind gebeurt in zo’n situatie. En hoe kun je het toch halen? Kunnen we het opnieuw proberen? Of anders aanpakken? Zullen we een stappenplan maken samen? Coach je kind hier ook in. Vertel hoe goed hij of zij al aan het werk is. Ga in op het proces en niet het eindresultaat.

Hiermee zorg je dat je kind verder kan kijken en voelt hij of zij zich ook trots als iets wel lukt.

Deze blog is een onderdeel van podcast #16 van de Hoogbegaafd en Opvoeden Podcast. Wil je meer weten over het aangepaste hoogbegaafde kind? Of gewoon liever luisteren? Luister dan gratis de podcast. Vergeet me ook niet te volgen.?

Saskia Lambalk

Hi! Ik ben Saskia, hoogbegaafdheids-expert en ervaringsdeskundige. Mijn doel is om begaafde kinderen weer gelukkig te helpen worden. Ik leer ouders van hoogbegaafde kinderen om zelf begaafdheidsexpert te worden. Zo kunnen zij hun kind zelf ondersteunen.

Twijfel je of jouw kind hoogbegaafd is?

Download gratis mijn e-book De meest voorkomende kenmerken van hoogbegaafdheid bij kinderen en ontdek of jouw kind begaafd is.

Gelukt! Je vindt het e-book binnen een kwartier in je mailbox

Stel hier je vraag: